Sau hơn một thế kỷ ổn định và phát triển, đầu thế kỷ XVI, Đại Việt rơi vào tình trạng chia cắt, cục diện Nam – Bắc triều hình thành năm 1527, khi Mạc Đăng Dung ép vua Lê phải nhường ngôi, lập ra nhà Mạc (sau gọi là Bắc triều), năm 1553 ở vùng Thanh – Nghệ một thế lực phong kiến nổi dậy chống lại nhà Mạc đứng đầu là Nguyễn Kim lập Lê Duy Ninh làm vua (gọi là Nam triều). Năm 1592, quân Nam triều tấn công ra Thăng Long, giành thắng lợi quyết định, cục diện Nam – Bắc triều chấm dứt, Trịnh Tùng đưa vua Lê về Thăng Long. Nhưng ngay từ khi cục diện Nam – Bắc triều còn chưa chấm dứt, trong lòng Nam triều, mầm mống của tình trạng cát cứ mới lại nảy sinh từ mâu thuẫn giữa hai dòng họ Trịnh – Nguyễn. Năm 1558, Nguyễn Hoàng tìm cách xây dựng lực lượng cát cứ ở Thanh Hóa và mâu thuẫn Trịnh – Nguyễn ngày càng gay gắt dẫn đến chiến tranh từ 1627 – 1672, lấy sông Gianh (Quảng Bình) làm ranh giới, phân chia lãnh thổ đất nước thành hai vùng Đàng Ngoài – Đàng Trong. Luận văn thạc sĩ Lịch sử Chuyên ngành Lịch sử Việt Nam Người hướng dẫn: TS. Phạm Thị Ngọc Thu Tác giả: Nguyễn Lê Quỳnh Thy Số trang: 214 File PDF-TRUE Ngôn ngữ: Tiếng Việt Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn - Đại học Quốc gia TP. HCM 2015 Link Download https://drive.google.com/file/d/1F3Oct3H_LyQHlZRcnc7qSpSzi9CzbcV6https://drive.google.com/drive/folders/1yLBzZ1rSQoNjmWeJTM6cEZ3WGQHg04L1